Opublikowane przezKiedy kino artystyczne spotyka mroczny urok baśni i kobiecą siłę twórczą, wychodzi z tego niezwykła mieszanka, która potrafi rozbroić nawet najbardziej opornych widzów Netfliksa. Jednym z największych i najbardziej oryginalnych głosów w polskim kinie ostatniej dekady jest Agnieszka Smoczyńska – reżyserka, która udowadnia, że znane motywy można przerobić na coś absolutnie świeżego i niepokojąco pięknego. W tym artykule przyjrzymy się jej filmografii, nagrodom, jakie zdobyła, i wpływowi, jaki wywarła (i nadal wywiera) na kino – nie tylko w Polsce, ale i na świecie. Zapnijcie pasy, bo czeka nas podróż przez filmy, w których syreny śpiewają disco, a trauma z dzieciństwa dostaje nominację do Emmy.
Od studentki do reżyserki z międzynarodowym aplauzem
Agnieszka Smoczyńska ukończyła Wydział Reżyserii na łódzkiej Filmówce, czyli filmowym odpowiedniku Hogwartu w wersji Polski dramat psychologiczny. Jednak zamiast uciekać do świata konwencjonalnych historii o rozterkach egzystencjalnych w małym miasteczku, Smoczyńska wybrała drogę o wiele ciekawszą – pełną dziwności, muzyki i nieoczywistych bohaterów. Jej debiut fabularny, Córki dancingu (2015), to musical-horror z syrenami w roli głównej. Co dostajemy? Syreny w PRL-u schnące za miłością i chwałą na scenie klubu disco. Brzmi jak szalony sen po obejrzeniu zbyt wielu teledysków ABBY? Tak. Czy działa? Jeszcze jak!
Filmografia, która nie zna granic wyobraźni
Po sukcesie Córek dancingu, które zdobyły m.in. nagrodę specjalną jury na Sundance Film Festival (fun fact: amerykańscy krytycy oszaleli na ich punkcie szybciej niż Polacy), Smoczyńska nie spoczęła na laurach. Wręcz przeciwnie – z każdym kolejnym projektem podnosiła poprzeczkę.
W 2018 roku wyreżyserowała film Fuga, który był prawdziwym odejściem od karnawałowej estetyki jej debiutu. Opowiada historię kobiety cierpiącej na amnezję, próbującej wrócić do życia, którego nie pamięta – fabuła prosta, ale podana w sposób, który wbija się głęboko w psychikę. Film miał swoją premierę podczas Cannes Critics’ Week, co już samo w sobie mówi wiele.
W 2022 roku Smoczyńska podbiła międzynarodowe serca filmem Silent Twins, opartym na prawdziwej historii bliźniaczek June i Jennifer Gibbons. Film miał premierę na prestiżowym Cannes Film Festival i zyskał uznanie krytyków, a reżyserka umocniła swoją pozycję jako mistrzyni kina z pogranicza realizmu i surrealizmu.
Smoczyńska a nagrody – nie tylko ścianka i prosecco
Zanim na dobre osiedliła się w międzynarodowym panteonie reżyserek, Agnieszka Smoczyńska zdobyła mnóstwo nagród, które wyglądają na półce lepiej niż nowa zastawa z IKEA. Jej twórczość była nagradzana na festiwalach w Gdyni, Wrocławiu, Warszawie, Nowym Jorku, a nawet w… Seulu. Nieźle, jak na reżyserkę, która zaczęła od eksperymentalnych etiud z syrenami.
W 2023 roku Silent Twins zdobył nagrodę Orła za najlepszą reżyserię i był polskim kandydatem do Oscara – co ciekawe, choć film był anglojęzyczny, jego dusza i styl nosiły typowo smoczyński (czyli mroczno-bajkowy) sznyt.
Wpływ na kino: między Operą, Netfliksem a Międzynarodową Ligą Reżyserek
Wpływ Agnieszki Smoczyńskiej na polskie i światowe kino to temat wart rozważań na seminarium filmowym z kawą i croissantem. Jej styl, balansujący na granicy snu i jawy, inspirował już wielu młodych twórców i twórczynie. Jej filmy pokazują, że kino nie musi być realistyczne, by mówić o prawdziwych emocjach.
Nieprzypadkowo Smoczyńska została zaproszona do reżyserii odcinka netflixowej serii Warrior Nun, co otworzyło jej drzwi do świata streamingu, gdzie treści artystyczne wciąż mają szansę przebić się przez kiczowate show o randkowaniu na jachcie.
Agnieszka Smoczyńska to niewątpliwie jedno z najbardziej charakterystycznych nazwisk we współczesnym kinie. Jej filmy nie tylko zdobywają nagrody i uznanie krytyków, ale także łamią schematy, burzą konwencje i dają widzowi coś więcej niż tylko popcornowy eskapizm. To reżyserka, która z baśni robi psychologiczny thriller, a z traumy – hipnotyczne kino z duszą. Jeśli więc jeszcze nie znasz jej filmów, pora nadrobić zaległości. Bo kto wie – może następny film Smoczyńskiej to właśnie ta produkcja, o której będą mówić za oceanem przy rozdaniu Oscarów?